 |
20 / 10 / 2008 | Eggert Sólberg Jónsson
Horft til Finnlands
Eftir að hafa gengið í gegn um gríðarlegar efnahagsþrengingar í upphafi síðasta áratugar síðustu aldar blésu Finnar til sóknar sem skilaði þeim öfundsverðum árangri. Atvinnuleysið í Finnlandi fór í 16,5% á landsvísu og á ákveðnum svæðum fór það upp í allt að 50% þegar verst var. Sömuleiðis lækkaði húsnæðisverð um allt að 50% og finnska markið féll gagnvart erlendum gjaldmiðlum um 18-25%.
„Finnska leiðin“ sem talsvert hefur verið vitnað til í þjóðfélagsumræðunni síðustu daga og vikur fólst í nokkrum þáttum tengdum menntun og rannsóknum sem rétt er að skoða betur. Íslensk stjórnvöld rétt eins og stjórnvöld víða annars staðar sáu fljótlega hvað Finnar voru að gera rétt og ákváðu að fylgja í fótspor þeirra. Frá árinu 1995 var lögð mikil áhersla á að efla menntakerfið hér á landi og rúmlega tvöfaldaðist fjöldi háskólanema frá 1995 til 2007 svo eitthvað sé nefnt.
Í fyrsta lagi voru útgjöld til menntamála, rannsókna og nýsköpunar aukin umtalsvert. Hið opinbera lagði vissulega mikið fjármagn til þessara málaflokka en útgjöld einkageirans jukust mun meira með Nokia fremst í flokki. Rannsóknastarf á Íslandi hefur eflst meira á undanförnum árum en gerist og gengur á alþjóðavísu en lengi má gott bæta. Þannig þarf að hvetja til rannsókna sem geta leitt til einkaleyfa og nýsköpunar í atvinnulífinu á næstu árum. Það gerum við með öflugu samstarfi opinberra aðila og atvinnulífsins.
Hið opinbera getur stutt við rannsóknir m.a. í gegnum sjóði og stofnanir. Stuðningur hins opinbera þarf ekki alltaf að vera í formi beinna styrkja heldur er einnig hægt að leggja til hlutafé og veita víkjandi lán. Þá er hægt að gera regluumhverfið hvetjandi fyrir einkaaðila að leggja fé í nýsköpun, m.a. með hvetjandi skattalöggjöf.
Finnska kerfið einkennist af samstarfi og sameiginlegri stefnumótun. Ólíkir aðilar s.s. skólakerfið, rannsóknarstofnanir, rannsóknarsjóðir, atvinnulíf, fjármagnseigendur og hið opinbera hafa sameiginlegt markmið, fyrst og fremst að skapa ný hátæknistörf og árangur. Mikill hagur felst t.d. í samvinnu háskóla og atvinnulífs hvort sem það felst í rannsóknarverkefnum framhaldsnema eða landfræðilegri staðsetningu háskóla. Samstarf ólíkra aðila hefur aukist verulega á síðustu árum hér á landi og útlit er fyrir að framhald verði á þeim vexti.
Alþjóðlegt samstarf er kannski það mikilvægasta sem Finnar efldu. Í öllu rannsóknarstarfi er notast við alþjóðlegar viðmiðanir. Sú þróun hefur einnig átt sér stað á Íslandi og er Bolognaferlið ágætis dæmi um það. Námsframboð og gæðakröfur sem gerðar eru til evrópskra háskóla eru í samræmi við sameiginlegar meginreglur. Náið alþjóðlegt samstarf milli háskóla er svo sem engin nýjung. Þannig sagði Björn M. Ólsen, fyrsti rektor Háskóla Íslands í hátíðarræðu við fyrstu setningu skólans árið 1911 að „milli háskóla heimsins er náið samband, eins og eðlilegt er, þar sem þeir vinna allir
að hinu sama marki í flestum greinum“.
Mannauðurinn er dýrmætasta auðlind hverrar þjóðar. Maðurinn er hins vegar þannig í eðli sínu að hann vill búa þar sem honum bjóðast tækifæri til þess að nýta sér þá hæfileika og þekkingu sem hann býr yfir. Ef aðbúnaðurinn og skilyrðin hér á landi eru ekki samkeppnishæf við það sem best gerist í heiminum fer illa.
Eggert Sólberg Jónsson
Varaformaður Sambands ungra framsóknarmanna
|
|
|
|
|
