03 / 05 / 2007 | Eggert Sólberg Jónsson
Jón Baldvin, Samfylkingin og landbúnaðarstefna Framsóknar - 1. kafli
Jón Baldvin Hannibalsson var gestur í Silfri Egils nú á dögunum. Þar
notaði hann orð Nóbelskáldsins um landbúnaðarstefnu Framsóknarflokksins
og sagði hana vera hernað gegn landinu, óumhverfisvæna og dýra fyrir
neytendur. Þvílík vitleysa í manninum. Einna helst dettur mér í hug að
Jón hafi verið of mikið erlendis á síðustu árum og ekki séð þær
breytingar sem orðið hafa til sveita á meðan Framsóknarflokkurinn hefur
haldið utan um stjórnartaumana í landbúnaðarráðuneytinu. Hér mun ég
svara Jóni stuttlega hvað varðar hátt matvælaverð. Á næstu dögum svara
ég fullyrðingum hans um óumhverfisvæna stefnu.
Lítum fyrst á nokkrar staðreyndir. Verð á vörum og þjónustu á
Íslandi er almennt hærra en gengur og gerist í kring um okkur. Á
Íslandi er 14% útgjalda heimilanna ráðstafað til matvælakaupa, þar af
tæplega 6% vegna kaupa á innlendri búvöru. Frá janúar 2003 til
september 2007 hækkaði vísitala neysluverðs um 21, 2% á sama tíma og
nýmjólk hækkaði um 2,6% og skyr og ostur um 2,5%.
ESB er ekki lausnin eins og Samfylkingin boðar. Á milli ESB ríkja er
mismunandi matvælaverð þó ríkin hafi sameiginlega landbúnaðarstefnu.
Verðmunur innan sambandsins var 75% árið 2003. Skýringar á mismunandi
matvælaverði er ekki hægt að rekja allar til landbúnaðarstefnunnar.
Tekjuskipting, tekjustig, rekstrarkostnaður, fjármagnskostnaður, kröfur
til gæða og hollustu o.fl. skipta þar ekki síður máli.
Með lækkun virðisaukaskatts, afnámi vörugjalda og tollabreytingum 1.
mars sl. náði ríkisstjórnin að lækka verð á matvöru í samráði við
bændur. Að sjálfsögðu ber að stefna að því að lækka verðið enn frekar.
Í því sambandi má benda á að afurðastöðvar í mjólkuriðnaði hafa ákveðið
að velta kostnaðarhækkunum (ef einhverjar verða) ekki út í verðlagið
árin 2006 og 2007. Fyrst skattalækkanir og tollalækkanir gengu svona
vel, af hverju ekki að fella niður alla tolla? Það er jú það sem
flokkur Jóns boðar.
Niðurfelling tolla mun þýða allt að 60% samdrátt í veltu
mjólkurframleiðslu og búast má við því að hann verði enn meiri í
kjötframleiðslu. Þá má búast við því að sumar framleiðslugreinar hverfi
alfarið af landi brott. Á landsbyggðinni starfa um 62 þúsund manns
beint og óbeint við landbúnað. Störfin sem tengjast landbúnaðinum eru
fjölbreytt og byggðalögin sem eiga allt sitt undir honum eru fjölmörg.
Þegar ég man fyrst eftir pólitískum umræðum sem var fyrir svona
10-12 árum minnir mig að helstu árásirnar sem landbúnaðarráðherra hafi
fengið á sig hafi verið vegna lélegra kjara bænda. Sú umræða heyrist
ekki í dag. Það hlýtur að vera til marks um árangursríka stefnu í
landbúnaðarmálum. Í dag snýst umræða um að bændur fái of háa styrki.
Heildarútgjöld ríkissjóða til landbúnaðarmála hafa þó lækkað
hlutfallslega mjög mikið frá því Jón Baldvin og jafnaðarmenn voru
síðast í ríkisstjórn. Hæst var hlutfallið 1992 þegar 9% af
heildarútgjalda ríkissjóðs veitt til landbúnaðarmála. 2003 var
hlutfallið komið í 3,8%.
Sú landbúnaðarstefna sem Framsókn hefur komið í framkvæmd á síðustu
árum kemur öllum til góða. Hún lækkar verð til neytenda og heldur
sveitunum í byggð. Land í órækt er einskis virði. Landsbyggðin hefur
þurft að horfast í augu við breytingar á síðustu árum og áratugum. Enn
frekari breytingar verða á næstu árum, m.a. ef niðurstöður fást í Doha
viðræðurnar. Eins og staðan er í dag er hins vegar óábyrgt af kjósendum
að setja x við flokka sem boða stoppstefnu í landbúnaðarmálum. Árangur
áfram í landbúnaðarmálum – Ekkert Stopp!
Eggert Sólberg Jónsson
|