Ókæft Internet, takk fyrir

Hvít dúfa með skammstöfunina www á sitt hvorum vængnum

Mynd: Eneko / 20minutos.es (CC BY-SA 3.0)

Í dag tökum við Internetinu sem sjálfsögðum hlut. Við sendum hvoru öðru skilaboð, potum hvert í annað á Facebook, bloggum, sendum SMS og horfum á Rick Astley á YouTube. Internetið er skemmtilegt, gagnlegt og fróðlegt en á sama tíma er Internetið eins og við þekkjum það í dag í hættu.

Hlutleysi er grunnurinn

Grunnstoðir Internetsins eru hlutleysi og traust. Öll gögn á Internetinu eiga að fá að ferðast óhindrað án tillits til hvað þau eru, hvaðan þau koma eða hvað þú borgar mikið fyrir að nálgast þau. Fyrirtækið sem skaffar þér tengingu við Internetið má hreinlega ekki skipta sér af því sem þú ert að gera á netinu á neinn hátt, nema þú biðjir um það sérstaklega.

Utanaðkomandi má til dæmis ekki loka á eða hægja það mikið á Skype að þú neyðist til að hringja oftar úr heimasímanum eða taka eina leitarvél fram yfir aðra (t.d. gegn greiðslu). Það ekki heldur réttlætanlegt þegar netveitur loka fyrir aðgang að ákveðnum vefsíðum vegna þrýstings annars staðar frá vegna þess að efnið gæti verið meiðandi eða hættulegt.

Kínamúrinn

Óritskoðað Internet er ekki bara óþarfa prinsip. Við höfum heyrt hvernig ástatt er með lönd á borð við Kína, Sádí-Arabíu og Íran. Öll þessi lönd reka netlögreglu sem svífst einskis í því að loka á óæskilegt efni sem gæti verið hættulegt þjóðarsálinni (að áliti ríkisstjórnarinnar). Þar á meðal eru fréttaveitur á borð við BBC. –Og ef það kemst upp að þegnar þessara landa séu að lesa eða skrifa efni sem stríðir gegn ríkjandi sjónarmiðum þegar kemur að stjórnmálum, trúarbrögðum eða sögunni eiga þeir það á hættu að vera hnepptir í fangelsi og pyntaðir.

Þróunin er í svipaða átt í löndum sem við höfum hingað til litið á sem lýðræðisríki. Samtökin Blaðamenn án landamæra (Reporters sans frontières, RSF) hafa lýst yfir áhyggjum af Ástalíu vegna mögulegrar misnotkunar á ritskoðun, YouTube hefur verið bannað með hléum í Tyrklandi síðan 2007 og Suður-Kórea hefur verið flokkuð sem einn af óvinum Internetsins af RSF.

En hvað um börnin?

Eigum við ekki að verja börnin okkar fyrir þeim hættum sem leynast á Internetinu? Eigum við ekki að koma í veg fyrir meiðyrði, klám og ofbeldi?

Það er laukrétt. Forráðamenn bera ábyrgð á að sín börn fá fræðslu um reglur samfélagsins og það er í verkahring þeirra sömu að setja upp eða biðja sérstaklega um síur á sína nettengingu. Það sama gildir um vinnustaði og skóla. Yfirvöld ættu ekki að þurfa að skipta sér að slíku.

Af hverju er þetta svona mikilvægt?

Nú í dag er vefurinn orðinn mun miðlægari en áður og þ.a.l. erum við farin að nota færri en stærri vefsvæði þannig að það er mun meira í húfi fyrir þá sem reka þau. Hvernig væri heimur þar sem væri frítt á Facebook en rukkað fyrir aðgang að minni vefsvæðum eins og t.d. Suf.is? En heimur þar sem þú borgar stefgjöld á YouTube?

Þróunin er því  sú að vefurinn verður æ ritskoðaðri um allan heim og að við munum borga fyrir aðgang að veraldarvefnum eins og aðgang að sjónvarpsrásum áður en langt um líður. –Hvernig vilt þú að framtíðin verði?